Sinds 2024 hebben De Volkskrant, Landschappen NL en Vroege Vogels een prijs voor het beste Nederlandstalige natuurboek in het leven geroepen. Voor de titel Natuurboek van het jaar 2025 dingen alle natuurboeken die zijn verschenen tussen 1 juni 2024 en 1 juni 2025 mee: van veldgids tot kinderboek en van poëziebundel tot roman. 28 September wordt bekend welke van deze 5 boeken Natuurboek van Het Jaar wordt.
Zondagmorgen 24 augustus maakten juryleden Jocelyn de Kwant (Landschap Noord-Holland) en Merlijn Schneiders (Vroege Vogels) in Vroege Vogels op radio 1 bekend welke boeken op de shortlist staan en waarom. De jury bestaat uit drie personen, Jean-Pierre Geelen (de Volkskrant) is het derde lid.
De criteria waarop de jury de boeken beoordeelde waren onder andere of het boek leesbaar is voor iedereen en lekker leest, of het boek je een brede blik op de wereld geeft. Jurylid Schneiders: "het boek moet een extra laagje eronder hebben, dat je door het lezen over de natuur iets meer van de wereld begrijpt".
Presentator Menno Bentveld: “wat hebben de boeken met elkaar gemeen naast de kwaliteit en dat ze jullie hebben betoverd?” Merlijn: “dat ze de tijdsgeest vatten, dat je voelt dat er urgentie is en er zit ook een klein beetje activisme in”.
De jury over Wildernis in Eigen Land
Jocelyn de Kwant over de nominatie van Wildernis in Eigen Land: "Het is zó mooi, het vertelt het verhaal over de rewilding van de natuur, over grote grazers, hoe alles samenhangt. Hoe dood hout zorgt voor nieuw leven in de natuur, het is echt een waanzinnig mooi boek, hij mocht niet ontbreken op deze shortlist. Je ziet het hele leven. Via de levensloop van een eik, wat er op leeft en op afkomt. Ik ben natuurlijk natuurbeheerder en je wéét dat alles in de natuur samenhangt, dat is een ecologisch principe, en Jeroen laat zien hoé. In tekst en met zijn grote illustraties. Je leest het en je ziet het”.
Beluister hier uitzending terug (laatste 17 minuten van de uitzending).
Winnaar 28 september 2025 bekend
Vroege Vogels is zondag 28 september te gast in Fort Altena bij Werkendam. In de radiouitzending wordt de winnaar van de Natuurboekenprijs bekendgemaakt en daarna barsten de festiviteiten los op het Vroege Vogels Festival. Het wordt een dag vol muziek, inspiratie, workshops en natuurbeleving. Ook worden de genomineerden en de winnaar van de Natuurboekenprijs nog eens live geïnterviewd tijdens het festival. Wil je daar graag bij zijn? Koop dan hier je kaartje.
Nieuw: stem op jouw favoriet
Natuur- en boekenliefhebbers kunnen op de website van Vroege Vogels hun stem uitbrengen op één van de boeken van de shortlist. De winnaar van de publieksprijs wordt bekend gemaakt op het festival en wint een unieke ervaring in één van de natuurgebieden van de landschapsorganisaties, die onderdeel zijn van het samenwerkingsverband LandschappenNL. Stem hier op je favoriet
ARK feliciteert alle genomineerden
De vier andere boeken die werden genomineerd door de jury zijn:
Muizenleven, over de vijfentwintig afgedankte laboratoriummuizen die filosoof Eva Meijer in huis nam. Ze leert hun karakters, vriendschappen en gewoontes kennen en ziet wat mensen van muizen kunnen leren over samenleven en voor elkaar kunnen zorgen. Meijer schreef naar aanleiding van haar boek een essay voor de Volkskrant.
Dokters van Nature, waarin bioloog Jaap de Roode vertelt over natuurlijk medicijngebruik door onder meer vogels, apen en vlinders. Ook onderzoekt hij in hoeverre hun kennis over de natuurapotheek is aangeboren of aangeleerd.
Graafdier, over de tunnel die Nikki Dekker graaft in natuurgebied De Groote Peel. Terwijl ze afdaalt maakt ze een tijdreis in het landschap en aan de hand van wat ze in de grond vindt werpt ze grote levensvragen op. (Over het boek verscheen in de Volkskrant deze recensie.)
Metamorfose is een rijk geïllustreerd kinderboek van schrijver Geert-Jan Roebers en tekenaar Merlijne Marell over kevers, krabben, kokkels, kikkers en andere dieren tijdens die hun leven van gedaante verwisselen. (recensie)
Allen van harte gefeliciteerd!
Jurylid Van Geelen interviewde Jeroen Helmer 5 jaar geleden voor de Volkskrant. Lees het interview hier.
Beeld header: Anne-Marie Pronk (met dank aan boekwinkel Het Colofon in Arnhem)