Een kuil in onze kennis: de oorzaak en karakteristieken van kuilen op de Slikken van Voorne

16-07-2026
Belle Swanenberg & Tom Knols
Studenten MSc Biology - Wageningen University & Research
Hoi! Wij zijn Belle Swanenberg & Tom Knols, masterstudenten biologie aan de Wageningen Universiteit. Sinds april zijn wij bezig geweest met ons onderzoek naar de mysterieuze kuilstructuren gevonden door het ARK Noordzee-team bij Oostvoorne.

Tijdens een zoektocht naar zeegras in 2025 werd door het Noordzee-team van ARK een groot aantal kuilen gevonden op het strand bij Oostvoorne. De kuilen hebben een grote gelijkenis met roggenkuilen die gevonden worden op andere plekken in de wereld. Dus, zijn dit roggenkuilen? Daar zat een hypothese die wij gingen uitzoeken. 

Image
Kuilen op de Slikken van Voorne
Eén van de vele kuilen op het strand bij de Slikken van Voorne. Foto: Belle Swanenberg

De onderzoeksmethoden 

Opgedeeld in twee stages keken wij naar de oorzaak en de karakteristieken van deze kuilstructuren. Met dronebeelden, baited onderwatercamera's en eDNA waren we dagelijks bezig met het zoeken naar de fauna die deze kuilen heeft kunnen maken. Tegelijkertijd meetten we de kuilen op en keken we naar de zandkleur, ophopingen en scherpte van de rand. Ook probeerden we te achterhalen wanneer ze worden gemaakt, en dat leverde soms lange maar leuke dagen op!

Image
Zonsondergang op de Slikken van Voorne
De veldwerkdagen waren soms lang maar leverden wel prachtige zonsondergangen op. Foto: Tom Knols
Image
eDNA onderzoek naar kuilen op de Slikken van Voorne
Tom bezig met het eDNA-onderzoek. Foto: Belle Swanenberg

Is het mysterie ontrafeld? 

In totaal hebben we 26 uur onderwatercameramateriaal bekeken, 3 uur met de drone gezocht tijdens hoogwater en 20 eDNA-samples genomen. Helaas zijn op geen enkele van deze methoden roggen waargenomen. We zagen wel andere leuke dingen! Op de onderwatercamera’s en dronebeelden kwamen namelijk nieuwsgierige zeehonden voorbij. Ook zagen we krabbende krabben en verschillende vissen, zoals zeebaars en diklipharder. Ook de eDNA liet ons gave soorten zien, zoals de goudharder. Daarnaast hebben we 182 kuilen gemeten. De karakteristieken van deze kuilen hebben we vergeleken met bekende kuilen van verschillende kuilmakende dieren. Een aantal mogelijke soorten werden gevonden, waaronder roggen, platvissen, krabben, bergeenden en mensen. Daaruit bleek dat inderdaad roggen maar ook bergeenden kuilen maken die qua vorm en grootte overeenkomen met de kuilen in de Slikken van Voorne. Hoewel roggen niet zijn waargenomen, werd het gedrag van kuilenmakende bergeenden ook niet waargenomen. Het blijft daarom nog deels een mysterie!

Image
Dronebeeld van de kuilen op de Slikken van Voorne
Dronebeeld van de kuilen bij laagwater op de Slikken van Voorne. Vanuit de lucht zijn de vele kuilen goed zichtbaar. Foto: Belle Swanenberg

Een terugblik op onze stage 

Belle: “Persoonlijk vond ik het heel gaaf om zo verbonden te raken met een gebied. Doordat we er met laagwater, hoogwater of de gehele dag waren, zag ik het gebied in alle stadia en begon het te voelen als mijn eigen strand. Dat maakte de drang om te weten wie er nog meer woont en werkt nog veel groter. Deels hierdoor vond ik dit een geweldige stage. Maar ook leren over ARK, een organisatie die ik eigenlijk niet ken, was superleuk. Themadagen, studentenochtenden en werken bij LaatBloeien op dinsdag. Het leukste daarvan vond ik de studentenochtend van Melvin de Jong, waarbij we leerden over ARK in het Groene Woud. Om te leren wat voor werk ARK doet in je eigen omgeving, en daarna het thuis écht te zien is zo bijzonder. Ik waardeer deze stage en opgelopen kennis heel erg.”

Tom: “Het uitvoeren van deze stage voelde net als het oplossen van een crime scene: wie of wat is nou verantwoordelijk voor deze mysterieuze kuilen en hoe worden ze gemaakt? Zo heb ik vele veldwerkdagen op het strand van Oostvoorne rondgelopen, in volle spanning, hopende die dag toch een antwoord te krijgen op deze vraag. Het combineren van verschillende methodes en daarmee de benodigde ervaring opdoen was echt supergaaf. Daarnaast heb ik ook geleerd wat ARK, een ook voor mij onbekende organisatie, voor impact maakt in Nederland. Van sparren met andere studenten over hun projecten tijdens de studentenochtenden, tot oog in oog staan met een groep wisenten op de Veluwe tijdens de themadag. Ik heb superveel leuke ervaringen opgedaan bij ARK en wil hen daar heel erg voor bedanken!”
 

Contactpersoon