Het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur liet sleepnetvisserij toe in dit beschermde Natura-2000 gebied door Nederlandse vissers die daar geen vergunning voor hadden. Volgens de rechtbank is zo’n algemene ontheffing voor deze schadelijke vorm van visserij in strijd met de geldende natuurwetgeving. Natuurorganisaties Stichting Doggerland, ARK Rewilding Nederland, ClientEarth en Blue Marine Foundation, die de zaak hadden aangespannen, zijn blij met deze uitspraak.
Emilie Reuchlin, directeur van Doggerland: "Dit is fantastisch nieuws voor de Noordzee. Sleepnetvisserij vormt een enorme bedreiging voor de Doggersbank, want het vernietigt het leven in en op de zeebodem, zoals haaien, roggen, langlevende schelpdieren, zeeveren, anemonen en koralen. Deze uitspraak legt de bewijslast weer bij de Nederlandse overheid: zij is wettelijk verplicht om de Nederlandse visserij aan een vergunningplicht te onderwerpen. Om een vergunning te krijgen, moet een passende beoordeling aantonen dat visserijactiviteiten het zeeleven in het beschermde zeegebied niet schaden."
Kraamkamer van de Noordzee
Ondanks de slechte toestand van het gebied leven er op beperkte plekken nog bedreigde en beschermde soorten op de Doggersbank, ons grootste natuurgebied. Bijvoorbeeld op wrakken waar zeeleven zich kan verschuilen, gebruiken haaien de Doggersbank nog als kraamkamer. De Doggersbank staat bekend als paaigebied voor schol, haring, wijting en kabeljauw, en als voedselgebied voor bruinvissen, dwergvinvissen, grijze zeehonden, jan-van-genten, papegaaiduikers, zeekoeten, alken en andere beschermde zeevogels. De beschermde zeebodem is een reservoir voor koolstof en dus ook belangrijk in de strijd tegen klimaatverandering.
Samen met een brede coalitie, waaronder Stichting Doggerland, werkt ARK aan natuurontwikkeling op de Doggersbank in het programma Rewilding Dogger Bank. Karel van den Wijngaard, programmaleider Noordzee bij ARK Rewilding Nederland: “De natuur is krachtig en kan weer opbloeien, maar alléén als we haar daar daadwerkelijk de rust en ruimte voor geven. De Doggersbank is een beschermd gebied op papier, maar bescherming krijgt pas betekenis als de bodem ook echt met rust wordt gelaten. Deze uitspraak vergroot de kans voor de natuur om te laten zien hoe veerkrachtig zij is – een kans voor de Doggersbank om opnieuw een rijk gebied voor zeeleven te worden.”
Natuurherstel als uitgangspunt
De Noordzee is één van de drukste zeeën ter wereld. De opeenstapeling van visserij met intensieve scheepvaart en energiewinning, vervuiling en klimaatverandering heeft ertoe geleid dat de Noordzee en de beschermde zeegebieden in een slechte staat verkeren. Nederland heeft zich verbonden aan internationale doelstellingen die bepalen dat minstens 30 procent van de zee effectief beschermd moet zijn in 2030.
Reuchlin: “Het is goed dat er na 20 jaar pleiten voor een verbod op sleepnetvisserij eindelijk duidelijkheid is over het gebruik van de Doggersbank. De overheid is verantwoordelijk om deze kraamkamer te beschermen en zal met de vissers in gesprek moeten gaan over de toekomst: als zij niet kunnen aantonen dat hun activiteiten geen schade veroorzaken, mogen zij in dit gebied niet meer met sleepnetten vissen.”
Echte bescherming voor het hele gebied
EU-wetgeving schrijft voor dat het zeeleven in Natura 2000-gebieden moet kunnen herstellen. Groot-Brittannië sloot zijn deel van de Doggersbank vier jaar geleden voor sleepnetvisserij op basis van dezelfde wetgeving. Ook in Duitsland loopt een procedure tegen de overheid om het Duitse deel van de Doggersbank tegen sleepnetvisserij te beschermen. Zo komt stap voor stap echte bescherming voor het hele gebied dichterbij.
De organisaties roepen nu Europese en Britse overheden op om te erkennen dat hun vissersvloten onderworpen zijn aan een vergunningplicht op grond van de Habitatrichtlijn en dat daarvoor een passende beoordeling vereist is. En daarnaast roepen zij op om, zolang er niet kan worden aangetoond dat significante negatieve effecten van bodemberoerende visserij kunnen worden uitgesloten, alle Natura 2000-gebieden te sluiten voor bodemberoerende visserij.
De natuurorganisaties werden in deze zaak bijgestaan door advocaat Bondine Kloostra van Prakken d’Oliveira Human Rights Lawyers.
