Het team van ARK Rewilding Nederland draait op volle kracht en werkt, samen met partners, aan één ambitie: het herstellen van een grootschalig, samenhangend natuurlandschap over de grenzen van Nederland en België heen. Dankzij steun van onder andere de Postcode Loterij kunnen we deze beweging blijven versnellen.
Grote stappen in grondverwerving
Een van de meest tastbare resultaten van het afgelopen jaar is de enorme sprong in grondverwerving. In Nederland werden de eerste hectares aangekocht en ingericht. Percelen die tot voor kort intensief werden gebruikt, krijgen nu de kans om zich weer te ontwikkelen tot levende natuur. Ook over de grens groeit het momentum. Samen met Natuurpunt is in België de eerste hectare verworven, met zicht op nog meer hectare in het komende jaar. Daarmee ontstaat stap voor stap een aaneengesloten landschap waarin natuur weer leidend wordt. Deze groei is cruciaal. Want hoe groter en beter verbonden het gebied, hoe meer ruimte er ontstaat voor natuurlijke processen - van waterdynamiek tot begrazing - en voor soorten die hiervan afhankelijk zijn.
Natuur in ontwikkeling: van aanplant tot begrazing
De eerste percelen zijn inmiddels ingericht en teruggegeven aan de natuur. Op sommige plekken gebeurt dat via gerichte bosaanplant, elders krijgt spontane ontwikkeling de ruimte. In de Laurabossen is samen met Natuurmonumenten gestart met de omvorming van monotone dennenbossen naar gevarieerde, begraasde bossystemen.
Leren van de natuur
Het KempenBroek is niet alleen een plek waar natuur terugkeert, maar ook een levend laboratorium. Onderzoek helpt om beter te begrijpen hoe rewilding werkt en welke effecten het heeft. Zo liet het project ‘Dood doet Leven’ opnieuw zien hoe belangrijk kadavers zijn voor biodiversiteit: tientallen soorten profiteren van deze natuurlijke voedselbron. Op camerabeelden werd zelfs een franjestaart vleermuis vastgelegd die jaagt op insecten rond een kadaver - een zeldzame observatie. Daarnaast loopt onderzoek naar de invloed van begrazing op bodemkwaliteit, waterhuishouding en CO₂-opslag. Ook wordt gekeken naar het gedrag en de ecologische impact van verschillende runderrassen.
Mensen verbinden met wilde natuur
Rewilding gaat niet alleen over natuur, maar ook over mensen. Afgelopen jaar hebben steeds meer mensen het KempenBroek ontdekt én omarmd. Tijdens excursies, struintochten en veldactiviteiten namen we bijna honderd deelnemers mee het gebied in. Vrijwilligers hielpen tijdens onthekdagen met het verwijderen van rasters, waardoor natuur weer vrij spel krijgt. En tijdens een BioBlitz-weekend werden maar liefst 538 soorten waargenomen - een indrukwekkend bewijs van de rijkdom van het gebied.
Ook buiten het veld groeit de betrokkenheid. Er wordt gewerkt aan een documentaire over rewilding in Nederland, waarin het KempenBroek een prominente rol speelt als decor, met natuurfilmer Ruben Smit. Daarnaast is het gebied regelmatig in de media te zien. Tegelijkertijd blijven we inzetten op educatie, onder meer via veldlessen, exposities en samenwerkingen met het Natuurcentrum in Weert en scholen in de omgeving.
Samenwerken over grenzen heen
Het afgelopen jaar werd ook gekenmerkt door verdieping van samenwerkingen. Met Natuurmonumenten was de basis al sterk, en die is verder verstevigd. Met Natuurpunt in België werd een officiële samenwerkingsovereenkomst gesloten - een belangrijke stap richting een écht grensoverschrijdend landschap. Want natuur houdt zich niet aan grenzen. En juist door samen te werken, kunnen we processen herstellen op de schaal die daarvoor nodig is.
Vooruitkijken: bouwen aan een robuust landschap
De komende jaren bouwen we voort op deze stevige basis. De focus ligt op verdere grondverwerving, het verbinden van natuurgebieden, het uitbreiden van begrazing en het verdiepen van ecologisch onderzoek. Daarnaast blijft het betrekken van mensen essentieel. Met excursies, educatie, een reizende expositie en een groot rewilding symposium in 2026 blijft het KempenBroek groeien als inspiratiebron - voor Nederland, België en daarbuiten.
Het KempenBroek laat zien wat er mogelijk is als we natuur weer de ruimte geven. Waar ooit grenzen lagen - tussen landen, tussen natuur en landbouw - ontstaat nu een samenhangend landschap waarin water, dieren en planten weer hun eigen weg vinden.
De beweging is ingezet. En dit jaar heeft laten zien: rewilding werkt!
