De jonge oesters hebben zich vastgegroeid aan de stenen. Maandenlang werden ze bij Stichting Zeeschelp opgekweekt en gevoerd met een speciale mix van algen. Maar vanaf hier moeten ze het zelf doen: zich verweren tegen zeesterren en krabben, algen uit het zeewater filteren, hun schelp volgroeien, zaadjes en eitjes het water in sturen en hun eigen schelpen lenen als ondergrond voor de volgende generatie. Net zo lang totdat ze zich samen met recht een rif mogen noemen.
Francesc Montserrat, marien ecoloog bij ARK, straalt als hij vertelt over de uitzetactie. “Het was ontzettend gaaf om te zien hoe groot de oesters waren geworden. Als een oude rijksdaalder – groter soms nog!”. De omstandigheden noemt hij ‘pittig’. “We waren maar met een kleine groep, en de manden waren echt zwaar. Gelukkig waren we met hele gemotiveerde vrijwilligers en partners”, vervolgt hij trots. “Sean van stichting Zeeschelp is wel zeven of acht keer heen en weer gevaren. En zijn collega Annika is twee keer op en neer gereden tussen de kwekerij en het strand met manden en kratten vol rotsen. Jonge rewilder Fien was erbij – die heeft ons al vaker geholpen en is zo enthousiast.”
In totaal heeft het team zo’n 2.5 kubieke meter rots uitgezet. Montserrat: “We voeren telkens uit met zestien manden, dus met een paar honderd kilo aan rotsen aan boord. Vier mensen zaten aan de rand om de rotsen overboord te kieperen. We hebben zo goed mogelijk langs de boei gemikt en hopen dat ze op en bij elkaar zijn gekomen, zodat het nu een minirifje is.”
Met de uitzetactie is het eerste stenen rifje in de Voordelta een feit. Francesc Montserrat: “Ik hoopte al een hele poos dat we hier in de Voordelta, echt ín de Noordzee, de rotsen met daarop een heleboel oesters konden uitzetten! We denken dat dit gebied zich goed leent voor oesterrifherstel.” Om de uitzetactie mogelijk te maken, werd het team geholpen door Rijkswaterstaat. Montserrat: “Ze hebben zich er echt sterk voor gemaakt.” Hij kijkt met blijdschap terug op de actie. “Bij het uitzetten heb ik de hele dag met een grijns op mijn smoel gezeten. Het is gewoon gelukt! En het was fijn om het samen te doen.”
Rotsen voor rifontwikkeling
Dit jaar startten ARK, Stichting Zeeschelp en Van Oord het project TRESPO: een kleinschalige proef, waarbij rotsen met oesters werden begroeid. Onder meer het effect van uitzetting op de overleving van de oesters werd gemeten. “Het is best een ruw proces voor die beestjes! Na de uitzetting in de zomer hebben we ze meteen weer opgevist en geteld. Daarna hebben ze bij Stichting Zeeschelp nog een paar maanden kunnen uitrusten en opvetten.”
Het proefproject TRESPO was een voorbereiding op het volgende, veel grotere RESO-project. De bedoeling van beide projecten is om een methode te ontwikkelen waarmee in de toekomst funderingen van infrastructuur op zee kunnen worden begroeid met oesters. Dat zou een belangrijke stap zijn voor grootschalig rifherstel in de Noordzee.
Toekomstplannen
Zodra het kan, zal het team volgend jaar de snorkel opzetten om te kijken hoe het stenen rifje erbij ligt. Montserrat: “Ik hoop dat de stenen dan begroeid zijn met vijf of tien oesters per vierkante meter. Dan heb je aan mij een heel blij mens. En natuurlijk ook als er allemaal ander spul op groeit. Mosselen en wieren. Dan wordt het echt een klein rifje.” Ook denkt hij eraan om wat onderzoeksmonsters te nemen. “Zijn ze al seksueel reproductief? Maken ze al een volgende generatie? Dat zijn natuurlijk de dingen die ik wil weten.”
In de verdere toekomst hoopt Montserrat meer stappen te zetten. “Wat mij betreft is dit een opstap naar het hopelijk op grote schaal terugbrengen van oesterriffen in de Voordelta, en al het leven dat daarbij hoort. We doen nu experimenten, maar uiteindelijk wil ik écht met betrouwbare technieken werken aan een rijkere en meer biodiverse Voordelta.”
