Vissenfeest in Vinkeveense plassen

10-01-2026
Kijk die vissen! Dood hout heeft ook onder water een belangrijke rol als groei- en schuilplaats. Dat is duidelijk te zien aan onderwateropnamen van afgelopen zomer bij Botshol. Met een particuliere eigenaar van een legakker in de Vinkeveense Plassen heeft ARK daar in de winter van 2024 een oeverbescherming gemaakt van haaks op de oever liggende bomen en drijvende balken.

“Ik heb mijn snorkeluitrusting aangetrokken en mijn camera meegenomen om te bekijken hoe het er onder water uitziet”, schrijft Rob Idema, bioloog en duiker, naar aanleiding van het artikel ‘Wat hout doet voor rewilding in de Vinkeveense Plassen’.
“Dat leverde bijzonder interessante beelden op. Het geheel is al mooi in ontwikkeling: sponzen en mosdiertjes hebben zich gevestigd, takken zijn duidelijk begroeid met algen en brakwaterpoliepen, en op de dikkere stammen en stronken groeien inmiddels ook grote kattenstaart en koninginnekruid.” 

Video URL
Opnames van dood hout in de Vinkeveense plassen, anderhalf jaar na plaatsing. Wat opvalt is de grote hoeveelheid jonge vis: baarsjes, snoekbaarsjes, rietvoorntjes, blankvoorntjes, brasempjes en zonnebaars. Beeld: Rob Idema. 

Cultuurlandschap met hoge natuurwaarde

In de Vinkeveense Plassen werd vroeger veen gestoken. Dat werd gedroogd tot turf voor in de kachel op langgerekte landtongen, legakkers genaamd. Veel van die landtongen zijn doorbroken en zo zijn ecologisch waardevolle eilandjes ontstaan. Helaas kalven die steeds verder af. Een veel gekozen oplossing is een hardhouten beschoeiing. Dat kán dus anders: boots de natuur na door dode bomen en ander dood hout rondom de eilanden in het water te plaatsen. Drijvende balken dienen als golfbreker en beschermen de kwetsbare oevers, en het doet nog veel meer voor de natuur.  

“Vanuit andere legakkereigenaren en in het kader van het bestemmingsplan Vinkeveen is er regelmatig kritiek op deze eilanden” zegt Idema. “Dat vind ik jammer, want naar mijn indruk is dit project juist bijzonder geslaagd voor de onderwaternatuur. Ik ben dan ook zeer benieuwd hoe het zich de komende jaren verder zal ontwikkelen.” 
Eén mijlpaal is al bereikt: er zijn sporen van de otter gevonden in het gebied.

Tips voor wie zelf aan de slag wil

Eigenaren die zelf aan de slag willen met dood hout rond hun legakkers kunnen rekening houden met de ervaringen uit dit voorbeeldproject: 

  • Check bij de betreffende gemeente en het waterschap of er een vergunning nodig is.
  • Plaats gehele (inheemse) bomen haaks vanaf de oever, zodat takken zowel boven als onder water komen. Dit dempt de golfslag en zorgt voor zowel boven- als onderwaterleven.
  • Plaats daaromheen verankerde drijfbalken, zodat de golfslag verder gedempt wordt en zodat duidelijk is waar het hout zich bevindt.
  • Plaats eventueel een bord waarop uitleg staat wat het doel is van de dode bomen en dat er geen snoeiafval bijgeplaatst mag worden. 
Image
Infobord bij legakker
Contactpersoon